Энг яхши вақт: инқироз шароитида иқтидорли ходимларни ёллаш фурсати

COVID-19 пандемияси турли компаниялар, соҳалар ва давлатларга катта таъсир қилди ва жамиятда тасаввур қилиб бўлмайдиган ўзгаришлар рўй бермоқда. Бироқ, бизнес-етакчилар нафақат қандай қилиб жон сақлаш, балки инқироз пайтида очилган имкониятлар ҳақида нафақат ўз ташкилотлари, балки умумий фаровонлик ҳақида ҳам ўйлашлари керак.

Бугунги кунда кўплаб компаниялар ходимларни иш ҳақи тўланмаган таътилга чиқариб юборяптилар ва штатлари сонини қисқартирмоқдалар. Иқтисодиётнинг айрим тармоқлари барбод бўлмоқда. Aфтидан, бутун дунёда мисли кўрилмаган одамлар – битирувчилардан тортиб тажрибали фахрийларгача, иш излашга шошилишади.

Бироқ, шу билан бирга, истеъдодлар учун курашнинг интенсивлигини оширувчи асосий куч – глобаллашув пасайиши мумкин. Компаниялар ўзларининг хорижий ваколатхоналарида глобал иштироки ва бизнес амалиётини кенгайтириш стратегиясини қайта кўриб чиқаётган бир пайтда, ходимлар эса ўзлари ва оилалари учун шахсий мақсадлари ва устуворликларини қайта кўриб чиқмоқдалар.

Ҳамма нарса уларнинг географик ва касбий афзалликларига, шунингдек хизмат сафарларига тайёрлигига таъсир қилади.

Мавжуд кадрлар захираси ўзгариб, кенгайиб бормоқда ва узоқни кўра олувчи етакчи вазиятдан максимал даражада фойдаланиши мумкин, агар у инқироздан кейинги тикланиш ва ўсишга йўл очса.

Ўтмиш сабоқлари

Бурунги даврлардан бери иқтисодий қийинчиликлар шундай вазиятни вужудга келтирганки, чекланган вақт ичида жуда ноёб ишчилар ва менежерларни қўлга киритиш мумкин эди.

Aфсуски, аксарият компаниялар таназзуллар пайтида ёллаш жараёнини ҳеч қандай истисносиз тўхтатадилар. Энг кенг тарқалган чора – бу ёллашни қисқартириш. Шу билан бирга, сўров иштирокчиларининг фикрига кўра, рақибларидан пешқадам ҳолда энг яхши ишчиларни ёллаш аввалги инқирозлардаги энг самарали учликка (рўйхатда 22 киши) кирди.

Уларнинг фикрича, одамларнинг ўз меҳнатлари учун жавобгарлигини кучайтирган чоралар айнан шу. Умуман олганда, инқироз даврида кадрлар бўйича менежерларнинг аксарияти ўртасида мантиқсизликлар мавжуд. Aммо мувофиқликни йўқотмаганлар бу лаҳзадан фойдалана олишади.

Ушбу имкониятни қандай тутиб қолиш керак?

Хўш, юз йил ичида бир марта содир бўладиган энг яхши ишчиларни ёллаш имкониятини қўлдан бой бермаслик учун узоқни кўра билувчи раҳбар нима қилиши керак? Зудлик билан зарур ва интизомли бир нечта ташаббус жорий қилиш керак.

Ўз топ-менежерларингиздан компания ишчилари орасида кўришини истаган учтадан бештагача мутахассис номини айтишни сўранг ва кейин ушбу одамлар билан боғланинг.

Номзодлар компаниянгиз сўнгги йилларда тез-тез иш олиб борган фирмаларда ишлашлари мумкин (етказиб берувчилар, маслаҳатчилар, мижозлар). Илгари уларни ёллаш ҳақида ўйлагандирсиз.

Кейинги бошқарув йиғилишида ким кимни танлаганини муҳокама қилинг, юқоридаги номзодларни компаниянгиз учун жозибадорлигига қараб тартибланг ва кимдир улар алоқага чиқсин.

Тегишли секторлар ва  компаниялардан ишсиз ёки ўзгаришга тайёр потенциал номзодларни излаш учун ишчи гуруҳи тузинг.

Барча компаниялар, айниқса ҳозирги даврда, потенциал номзодларни қидиришни диққат марказида ва интизом даражасида олиб боришлари керак.

Ўзингизнинг кадрлар бўлимингиз янада фаол ва мақсадга мувофиқ юқори мартабали ходимлардан бирига обрўли одамларни муҳим лавозимларга, хусусан, пандемия даврида зарарланган авиаташув, меҳмонхона бизнеси сингари соҳалар, рецессия туфайли аллақачон хавф остида қолган ҳордиқ ёки стартап каби тармоқларда ишлайдиганларни ишга жалб қилиш тўғрисида кўрсатма беринг.

Потенциал номзодлар билан суҳбатлашинг ва тавсияларини шахсан ўзаро муносабатда бўлгандек синчковлик билан текширинг.

Онлайн технологиялар туфайли янги ходимларни ёллашнинг барча анъанавий усуллари ва процедураларини масофадан такрорлашимиз мумкин. Ишни бошлаш учун телефон орқали суҳбатлар ва видеоконференциялардан фойдаланинг, сўнгра жуда яхши ишлайдиган мутахассисларни ёллаш бўйича тасдиқланган тавсияларга амал қилинг.

Номзодларни қидиришни бошлашдан олдин компанияга янги ходимдан зарур бўлган фазилатлар ва ваколатларни аниқланг. Ушбу ташвишли даврда мен ходимларни илҳомлантириш, ўзгаришларни бошқариш қобилияти, ҳамкорлик қилишга, янги шароитларга ўрганиш ва мослашишга тайёр бўлишдек коммуникатив кўникмаларига алоҳида аҳамият бераман.

Бундай хусусиятлар одатда шахсий хусусиятларга боғлиқ: қизиқувчанлик, узоқни кўра билиш, жалб қилиш, қатъиятлилик ва энг муҳими мотивациясига боғлиқ. Ҳодисалар ва ютуқлар ҳақида саволлар беринг, масалан:

«Ўз жамоангизни жиддий ўзгаришларга қандай етаклаганингиз ҳақида гапириб бера оласизми?» Суҳбатни тугатгандан сўнг, киши дастлабки истакларингизга қандай жавоб бериши ҳақида ўз фикр ва кузатишларингизни ёзинг. Қайдларингизни уларнинг ёзувлари билан таққослаш учун бир нечта (лекин кўп эмас) суҳбатдошларни жалб қилинг. Тавсияларни диққат билан текширинг. Ўнлаб йиллик амалий тадқиқотлар шуни кўрсатдики, учинчи томон фикри одамларнинг ўзини қандай қабул қилишидан ва айниқса, уларнинг мулоқот қобилиятларидан кўра аниқроқдир.

Энг яхши номзодларни рағбатлантириш учун қўлингиздан келганича ҳаракат қилинг.

Ўз компаниянгизда ҳақиқатан ҳам кўришни истаган мутахассисни ёллаш имконига эга эканлигингизга ишонч ҳосил қилгандан сўнг, ушбу шахс учун раҳбарият билан музокаралар олиб боринг.

Катта менежерлар потенциал ҳамкасбларига ташкилотга содиқлиги ва у билан ҳамкорликда нимага эришишни кутаётганликлари ҳақида айтиб беришсин. Aлбатта, иш ҳақи жуда муҳим, аммо тадқиқотлар шуни кўрсатадики, ақлий ишчилар юқори даражадаги автономия ва профессионаллик, шунингдек, вазифага мотивация беришади.

Ушбу синовли дамларда мослашувчан иш шароитлари, шунингдек, ўзимиздан кўпроқ нарсани яратишга имкон берадиган ишдан ажралмасдан, ўқиш ва ўсишни давом эттириш шубҳасиз, асосий омил бўлиб қолади.

Компанияда ишлаётган одамлар орасида истиқболли номзодларни топиш, шунингдек, уларни сақлаб қолиш ва ривожлантириш имкониятини эътибордан четда қолдирманг.

Энди компаниянгизда муҳим лавозимларни эгаллаб турган одамларни диққат билан кузатиш, ҳар доимгидек яқин муносабатларни сақлаб туриш, ўз секторингиз ва компаниянгизнинг ўзгарган тақдири асосида ўз маҳорат ва билимларини баҳолаш ва мақсадли ривожлантириш режалари орқали кўпинча инқирозда юзага келадиган «ўсиш учун» тегишли вазифаларни ўз ичига оладиган потенциалингизни рўёбга чиқариш вақти келди.

Маълумотни Николай Мерзляков тайёрлади.

Манба: https://hbr-russia.ru/biznes-i-obshchestvo/uroki-stoikosti-2020/830959