Компаниянгизда ҳаммаси ёмон эканини қандай тушуниш мумкин? Стив Жобс тузоғи

Баъзи компаниялар саноатга зарар етказиш орқали тасаввур қилиб бўлмайдиган самарага эришади, бошқалари эса ҳар доим рақобатчиларини қувиб етишга ҳаракат қилишади. Нега бундай бўляпти? Бу саволга «Каркидондан яккашохгача. Рақамли асрга ўтиш орқали компанияни қандай бошқариш ва ҳалокатли хатоларга йўл қўймаслик керак» номли китобда «Сколково» менежмент мактаби профессори Владимир Коровкин ва венчур инвестор Виктор Орловский жавоб беради.

«Бош директорнинг бугунги кунларда энг яхши мақтовларидан бири бизнес-оммавий ахборот воситалари ва ҳамкасблари томонидан »Стив Жобс (саноат)…да» деб номланади.
Янги авлод раҳбарлари бекграундда кўпинча илғор компьютер кўникмаларига эга. Ўсмирлик даврида улар компьютер йиққанлар, дастурлаш билан хурсанд бўлишган ёки хакерлик билан ҳам шуғулланишган.

Тузоқ рақамли давр учун бутун ташкилотни қайта ташкил қилмасдан маҳсулотни яратишга ҳаракат қилишдан иборат. Хавф нотўғри маҳсулотни ишлаб чиқармаслик ёки техник хато қилмасликдир. Шуни ёдда тутингки, «яккашох» 90% ҳолларда нотўғри қилиши мумкин – ва барибир ғолиб чиқади. Aммо «каркидонлар» раҳбарларнинг хатолари билан ишлаб, энг ҳалокатли «Стив Жобс» тузоғига тушишади.
Тузоқнинг чуқур пойдевори бу корпорация ичидаги ҳокимият учун курашдир. «Каркидонлар» қатъий иерархияда яшайди ва одамлар асосан мартабаси ўсиши учун ишлайди. Бош директорнинг ҳар қандай стратегик ставкаси – корпоратив «суперлойиҳа» бошқарув пиллапоясида шов-шувга сабаб бўлади.

Рақамли трансформация лойиҳалари улар бошиданоқ режалаштирилганлиги учун эмас (ҳеч қачон бундай бўлмайди) эмас, балки уларнинг иштирокчилари бозорларнинг эрта сигналларига сезгир ва уларга жавоб бериш учун куч ва жасоратга эга бўлганлари учун муваффақият қозонади.
«Каркидон» онгида хато – бу хато ва бунинг учун кимдир жазоланиши керак. Баёнот: «Бу хато эди, келинг, жамоага қўшимча бюджет ва бошқа йўлни синаб кўриш учун ваколат беришга имкон берайлик», одатдаги ишларга хилоф товушлар янграйди.

Гарчи «яккашохлар» истеъмолчиларнинг реакцияларига ўта сезгирлигини сақлаб қолсада, уларнинг таклифларини доимий баҳолаб, ислоҳ қилар экан, «каркидонлар» дастлабки ажойиб ғояни қўллаб-қувватлайдилар (айниқса, бу корпорациянинг юқори даражали эшелонидан келиб чиқса) ва уни бозорга худди бюджетни саховат билан тўлдиришга ҳаракат қилгандек қўллайдилар.
Эртами-кечми, ҳамма нарса кутилмаганда ўзгаришни бошлайди. Мижозлар ва шериклар янги рақамли маҳсулотларни қабул қилишмайди, оммавий ахборот воситалари муваффақиятсизликлар ҳақида хабар беришга шошилишади, акционерлар хавотирларини билдирадилар.
«Яккашохлар» бу лаҳзада тез-тез ташкилотнинг кучлилигини намойиш этишади: компания айланма ҳимояни банд қилади, барча ходимлар ички сафарбар қилинади ва охиригача курашишга тайёрланади. 2011 йилда «Netflix»нинг янги тариф режасини эсланг, у катта босимга қарамай, уни бозорда илгари суришга қарор қилган эди.

Aфсуски, бу камдан-кам ҳолларда «каркидонлар» билан содир бўлади. Бунинг ўрнига, бошқарувнинг барча даражалари барча итларни суперлойиҳага ва унинг жамоасига осиб қўйишдан хурсанд. Лойиҳа ёпилади, эчкилар қурбон қилинади ва янги қолоқ ғояни қидириш бошланади.

Иккинчи марта атрофдаги одамлар анча ақлли бўладилар. Нима бўлганини кўриб, энди улар ўзларини янги муваффақиятсизликка боғлаб қўйиш учун озгина имкониятга эга бўлишни хоҳламайдилар. Ходимлар энди трансформацион лойиҳаларни зарарли, деб билишади ва кўпчилик улардан узоқ туришга ҳаракат қилишади.
Қандай қилиб тузоққа тушмаслик керак?

Бир қарашда, бу жуда оддий: бош директор шунчаки ўзини ўзи компанияни рақамли пешқадамларнинг киришига олиб келадиган ғояни илгари суришга етарлича ишонишига йўл қўймаслиги керак.

Суперлойиҳага пул тикишдан олдин трансформацияни амалга ошириш керак, ва бу пул тикиш орқали эмас. Компания хато юзага келганда, йўқ қилинмасдан жуда хавфли ҳаракатларни амалга ошириши керак.»

Манба https://hbr-russia.ru/innovatsii/upravlenie-innova…

28 Iyun, 2020|Янгиликлар|