Радио куни: муҳандис Попов ихтироси

7 май – радионинг туғилган куни. 125 йил олдин, шу куни рус физиги ва муҳандиси Aлександр Попов ўзи яратган радиоприёмникнинг ишлашини намойиш этди. Ўша пайтда, бу анъанавий равишда замонавий радио билан деярли ўхшаш бўлмаган ва фақат атмосфера электр энергиясининг тез тебранишини кўрсатадиган ёруғлик детектори эди.

Попов ихтироси жуда муваффақиятли бўлди ва бугунги кунда ҳаётимизни радио ва унинг телевизор, мобил алоқа, интернет, электромагнит сигнални узатишга асосланган барча алоқа турлари каби изланишларисиз тасаввур қила олмаймиз. Гарчи 1895 йилда бу кашфиётнинг аҳамияти ва жиддий истиқболларини кам одам тушунган бўлса-да, ушбу ихтиро ҳозирги ахборот жамиятининг асосига айланди ва ниҳоят улкан тезкор янгиликлар етказилишини таъминлади. Тажрибали тадқиқотчилар уч ўн йилликда радио газета, театр ва концерт залларига муносиб муқобил бўлишини тасаввур ҳам қила олмасдилар.

Ушбу қурилмани ишлатиш зарур ва фойдали деб топилган ягона соҳа ҳарбий ишлар эди. Хусусан флотда. Шундай қилиб, Биринчи жаҳон уруши даврида турли ҳудуд ва масофаларга биринчи радиоузатгичларни ўрнатиш учун техник асос яратилди. Радиоузатгич саноати шунчалик тез ривожланар эдики, 30-йилларнинг бошларида янги касб – радиобошловчилик пайдо бўлди. 1917 йилга келиб, радио тўлақонли ва талабгир оммавий ахборот воситасига айланди. Кейинги йилларда телеграф агентликлари ҳатто белгиланган пул эвазига радиодан ўз абонентларига маълумот юборишни бошлади.

1921 йилдан бошлаб мусиқа ва овозли эшиттиришларни узатиш имконияти пайдо бўлди. Шу сабабдан шеърлар, сатирик ҳикоялар ва биринчи радио-концертлар доимий равишда эфирда янгради. Телевизор пайдо бўлгандан кейин ҳам талаб ихтирони бефарқ қолдирмади. Ҳатто ХХI асрда ҳам, юқори технологиялардан кенг фойдалана олсак ҳам, радио ҳали ҳам ўз машҳурлигини йўқотмайди ва энг оммабоп ва тегишли маълумот манбаларидан бири бўлиб қолмоқда.

Манба: https://iz.ru/1007450/arsenii-zamostianov/den-radio-izobretenie-inzhenera-popova