Олимпия ҳалқаси — бирлик тимсоли

Бир-бири билан ўзаро боғланган 5 та рангли ҳалқа – Олимпиада ўйинларининг енг машҳур тимсоли. Унинг ўзига хослиги ясалишининг соддалиги ва уларда акс этган маънога боғлиқ.

Маъноси

Қоида тариқасида, Олимпия ҳалқалари оқ фонда тасвирланган, бу Ер юзида тинчлик ҳукмронлигини ва урушларга ўрин йўқлигини англатади. Бу ғоя қадимги юнонлардан олинган бўлиб, ўша пайтда ўйинлар даврида ўзаро низолар тўхтатилиб, тинчлик ва осойишталик ҳукм сурар эди. Ҳозирги замонда Халқаро Олимпия Қўмитаси (ХОҚ) президенти асосий спорт мусобақаси бошланишидан бир неча ой олдин Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг қароргоҳига йўл олади ва у ерда барча ҳарбий ҳаракатларини тўхтатишга чақиради.

Ўз навбатида 5 та ранг-баранг ҳалқа, ҳар 4 йилда бир марта ўйинларда қатнашадиган дунёнинг минтақаларини англатади. Мовий ҳалқа – бу Европа, қизил – Aмерика, сариқ – Осиё, қора – Aфрика ва яшил – Aвстралия. Эътибор беринг, ушбу рангларнинг камида биттаси дунёнинг ҳар қандай байроғида мавжуд. Ҳалқалар бир-бирига боғланган бўлиши керак ва бу ўйинлар танасининг ранги, ирқи ва динидан қатъи назар дунёнинг барча қисмларини, сайёрадаги барча одамларни бирлаштирганлигини намойиш этади.

Тарихи

Олимпия ҳалқалари ғояси биринчи марта 1913 йилда Пьер де Кубертен томонидан илгари сурилган: бешта ҳалқа оқ фон марказида бирлаштирилган: кўк, сариқ, қора, яшил ва қизил. Ўша йили Париждаги Bon Marche ательесида кейинчалик эса ўзгармас рамзи билан биринчи Олимпия байроғи тикилган.

1914 йилда замонавий Олимпия ҳаракатининг 20 йиллиги шарафига ушбу байроқ биринчи марта Сорбонна залида осилган. Шуниси қизиқки, тақдим этилган намуна кейинчалик уни ўзгартириш учун эталон бўлиб қолмади.

Тадбир ташкилотчилари сўзларига кўра, улар 1916 йилги Олимпия ўйинларида байроқдан фойдаланишни режалаштиришган. Aммо бутун Европани қамраб олган Биринчи жаҳон уруши туфайли ўйинлар бекор қилинди. Фақат 1920 йилда Бельгиянинг Aнтверпен шаҳрида ўтган Олимпия ўйинларида байроқ ниҳоят ўйинларнинг ажралмас атрибути сифатида ишлатилган.

Таъкидлаш жоизки, Олимпия ҳалқалари бир неча бор ўзгарган. Рангли ҳалқаларга қўшимча равишда, Олимпиаданинг турли йилларида монохром ранглар ҳам ишлатилган. Масалан, италияликлар 1960 йилда Римдаги ўйинларда кулранг тусда ҳажмли ҳалқаларни киритишган. Рим дизайнерлари ва рассомлари кейинчалик афсонага кўра Италия пойтахтига асос солган икки ака-укани боққан Рим бўриси остига бешта ҳалқа қўйишди.

Шуни таъкидлаш керакки, монохром Олимпия ҳалқаларидан фойдаланиш амалиёти жуда кенг тарқалган ва тўлиқ рангли Олимпия ҳалқаларига муқобил ҳисобланади.

Креативлик нуқтаи назаридан, мексикаликлардан ҳеч ким ўтолмаган, 1968 йилда мамлакат пойтахтида Олимпия ўйинларини ўтказиш имкониятига эга бўлишган эди. Ўшанда маҳаллий новаторлар 68 рақамига ҳалқа белгисини «тикишга» қарор қилишди.

1986 йилда ХОҚ расман ҳалқалар орасидаги оқ рангдаги бўш чегарани қўшишга қарор қилди ва ўша пайтда мавжуд бўлган босма технологияларидан фойдаланган ҳолда уларни иложи борича аниқ ишлаб чиқаришга имкон берди.

2010 йилда ХОҚ Ижроия Қўмитаси ҳалқаларнинг янги версиясини тасдиқлади, улар асл чоксиз ортиқча оро берилмаган ҳолда, Кубертеннинг дастлабки дизайнига мувофиқ қайтди.

Бугунги кунда ушбу тимсол миллиардлаб одамлар учун Олимпия ҳаракатининг визуал «элчисига» айланди.