Геймерми ёки спортчи? Киберспорт ҳақида тўлиқ ҳақиқат

Киберспортни қимор деб билсак, қандай спорт тури ҳақида гапиришимиз мумкин? Aммо ҳар куни турли мамлакатларда ишқибозлар сонини кўпайтирадиган ва энг муҳими, сердаромад ушбу йўналишнинг аҳамиятини эътибордан четда қолдиришимиз тўғрими?

2019 йил статистикасига кўра, бутун дунё бўйлаб киберспорт аудиторияси 1 миллиарддан ошди. Бу баъзи анъанавий спорт турлари, масалан футбол, «Формула-1» пойгаси ва бейсбол каби ўйинлардан ташқари кўпроқ кўрсаткич, деганидир.
Хўш, нима учун одамлар ҳали ҳам компьютер ўйинлари ҳақида бир тўхтамга келишмайди?

Биринчи ва энг аниқ сабаб – бу қарамлик. Наҳотки, уни азартдан бошқа яхши жиҳати намоён бўлмайдиган спорт касаллиги деб ҳисоблаш мумкинми?

Иккинчи муҳим муаммо ижтимоийлашувнинг бузилиши билан боғлиқ, чунки виртуал ўйинлар аллақачон ҳақиқийларни куч билан муваффақиятли алмаштирмоқда.

Aммо киберспорт яшаш ҳуқуқига эга эканлигини рағбатлантирадиган кўплаб фикрлар мавжуд. Масалан, у болаларни интеллектуал ривожлантиради ва уларни ҳовлида тараллабедод ўйнаб юриш ўрнига бизнес билан шуғулланишга мажбур қилади, деган фараз мавжуд.

Киберспортнинг оммавийлиги 1980-йилларда, Atari ўзининг «Space Invaders» ўйинида биринчи чемпионликни ўтказганида бошланган, унда 10 мингдан ортиқ киши қатнашган ва кампаниянинг асосий мақсади фойдаланувчи ўйин рекордларини сақлаш ва видеоўйинларни оммага татбиқ этиш эди. Aммо ҳақиқатан ҳам катта ва профессионал турнир бу «Консол бўйича Жаҳон чемпионати» эди. Унда ҳар қандай иштирокчи ғалаба учун 10000 доллар олиши мумкин бўлган. Айнан ушбу чемпионатни тарихчилар биринчи расмий кибертурнир деб ҳисоблашади.

Европада киберспорт бўйича йирик мусобақалар фақат 2000-йилларнинг ўрталарида, Италияда World Cyber Games бўлиб ўтганда бошланди. 2001 йилда Россия киберспортни расмий равишда катта спорт сифатида тан олган ва ҳатто уни спорт мусобақалари реестрига киритган дунёдаги биринчи мамлакат бўлди.

Бугунги кунда 5 та асосий йўналишларга бўлинган ривожланиш компаниялари киберспорт мусобақаларининг асосий ташкилотчилари саналади.

  1. «Шутерлар» – ўйинчи бошқа иштирокчиларни отиши керак. (Counter-Strike,Warface).
  2. «Стратегиялар» – ўйинчилар армиялари ўртасидаги жанглар. (StarCraft ва WarCraft).
  3. «Жамоавий ролик ўйинлар» – ўйинчилар ҳар бир белги устидан назорат ўрнатадилар ва биргаликда рақиблар гуруҳини мағлуб этишга ҳаракат қиладилар. (League of Legends, Dota 2).
  4. «Спорт симуляторлари» – бу ўйинни ўйнайдиганлар футболчилар, хоккейчилар ва бошқа спортчилар сифатида ҳаракат қилишлари мумкин. (FIFA,NHL).
  5. «Техник симуляторлар» – бу ерда одамлар танклар, самолётлар ёки автоуловларнинг ҳайдовчилари сифатида ўйнашади. (World of Tanks).

Counter-Strike Electronic Sports League ва спорт мусобақалари лигаларидаги энг муҳим қоидадир. Унинг соврин жамғармаси шунга ўхшаш мусобақалар ичида дунёдаги энг каттаси бўлди. 2019 йилда биринчи ўрин учун 500 минг доллар пул мукофоти қўйилган. Ҳар йили киберспортга қизиқиш ўсиб бормоқда. Шу тариқа, Dota 2 бўйича The International 2019 чемпионатини миллионлаб одамлар томоша қилишди.

Бундай фактлар шундан далолат берадики, киберспорт, бошқа спорт турлари сингари, аста-секин технологик инновацияларга асосланган улкан бозорга айланиб бормоқда.

Яқинда Ўзбекистонда Компьютер ва киберспорт ассоциацияси фаолият бошлади. Шу сабабли, яқин келажакда компьютер ўйинлари тез ривожланаётган мамлакатимизнинг спорт турлари бўйича давлат реестрига киритилиши мумкин.

Ўзбекистон киберспортлари ҳақида кўпроқ маълумот олиш учун қуйидаги ҳаволага ўтинг: https://ictnews.uz/29/09/2017/cybersports/